Pasif Yangın Geciktiriciye Neden İhtiyacımız Var?
Tüm yangın geciktirici sistem ve malzemelerin amaçları öncelikle yangının ve dumanın yayılmasını önlemek ve binanın içerisinde bulunan insanların emniyetli bir şekilde binadan çıkmalarını sağlamak, daha sonra da yapının bütünlüğünü korurken komşu yapılara yangının yayılmasını engellemektir.  
 
Pasif sistemlerin aktif sistemlerden farkı herhangi bir tetikleyiciye ihtiyaç duymaksızın çalışmalarıdır. Yangına dayanıklı kapılar, bariyerler ve yapısal çeliğin korunması gibi. Pasif sistemlerin çalışması yangın sırasında kendiliğindendir. Örneğin, yapısal çeliği koruyan bir boya yangın sırasında şişerek çelik üzerinde bir yalıtım tabakası oluşturur ve bu tabaka ısının çeliğe ulaşmasını geciktirir. 
 
Çelik Yapılar için Yangın Geciktirici Boya 
 
Firetek, yapısal çeliğin korunması   için yangın geciktirici boyalar üretmektedir. Yangın sırasında ortam sıcaklığı birkaç dakika içerisinde 200 C’dan 1000 C’a çıkabilmektedir. Sıcaklığın yükselmesi yapının taşıyıcısı olan çeliğin sıcaklığının da  artmasına sebep olur.
 
Çelik yüksek sıcaklıklarda  mukavemetini yitirir. 550o C derecede çelik taşıma gücünün yarısını yitirir. 600o C’dan sonra taşıyıcı çelikte burkulmalar başlar. 
 
Firetek  Yangın Geciktirici Boya, boşluklu ve dolu  gövdeli  kolonlarda  180  dakikaya  kadar  EN 13381’e göre test edilmiş ve başarılı olmuştur. 
 
• Çelik eleman üzerine uygulanacak boya kalınlığı yapılan testlerden alınan veriler ışığında şu değerlerin bilinmesi ile hesaplanabilir.
• Çelik Elemanın Cinsi (HEA 300, IPE 240 vb.)
• Yangın Geciktirme Süresi (30 dak.- 180 dak.)
• Çelik Elemanın Yapıdaki Durumu (Kolon, Kiriş vb.)
• Limit Sıcaklık (Projelerde özel belirlenmiş bir limit sıcaklık değeri varsa) 
 
Yangın geciktirici boyanın amacı ısının çeliğe geçmesini engellemek olduğu için, yangın sırasında boyanın bozulması ile meydana gelen yalıtım tabakasının da çelik yüzeyden ayrılmaması önemlidir. Çelik yüzeyine tutunmayan boya yalıtım görevini yapamayacaktır. Ayrıca boyanın sıcaklık sırasında baş etmesi gereken en büyük problemlerden biri de çelik üzerinde, sıcaklıkla meydana gelen deplasmanları tolere edebilmesidir.Astar yangın geciktirici boyanın çelik yüzeyle arasındaki tabakadır.  Astar artan sıcaklıklarla beraber yüzeyden ayrılırsa, üzerindeki yangın geciktirici boya da ayrılacak ve boya görev yapmayacaktır. Bu yüzden mutlaka üretici firma onayı olan astarları kullanılmalıdır. 
 
Son kat boya ise yangın geciktirici boyayı dış etkenlerden korumak için gereklidir. Ayrıca dekoratif renk de son kat boya ile verilebilir. Firetek yangın geciktirici boya, 500oC limit sıcaklığa göre değerlendirildiğinde EN 13381’e göre 3 saat yangını geciktirebilmektedir. 600o C limit sıcaklığa göre değerlendirildiğinde EN 13381’e göre 3 ½ saat yangını geciktirebilmektedir. 5 ½ saat çelik üzerinde boya kalabilmektedir. Boya bu özellikleri ile Dünya’daki en gelişmiş ürünler arasında yer almaktadır. 

UYGULAMA

Uygulama yapılacak yüzeyler mutlaka üretici tarafından onaylanmış astar boya ile astarlanmış  olmalıdır. Ayrıca yüzeyler tozdan, yağdan arındırılmış ve yüzeyde yabancı madde bulunmamalıdır. Denenmiş astar dışında bütün boyalar, yüzey kontaminasyonları SSPCSP6/NACE No. 3 derecesinde kumlanarak temizlenmelidir. İskele   veya makaslı  platform  kullanımı  uygulamayı  desteklemek için    tavsiye edilir. Uygulama sırasında  ve inşaat  sonrasında  kaplanmış elemanların dış hava şartlarından korunması gerekmektedir. Firetek FP-12  yangın geciktirici boya nemden etkilenmektedir ve nemden korunmalıdır. 
 
Çelik yüzey sıcaklığı 10 oC altında olmamalıdır. Ortamdaki nem oranı %40%60 arası olursa optimum kuruma sürelerini verecektir. Uygulama sırasında sıcaklık çiğlenme sıcaklığının 3 oC üzerinde olmalıdır. Yüzeyde bulunan nem boyanın yüzeye yapışmasını engelleyecek ve boyanın yüzeyden akmasına sebep olacaktır. Yandaki tabloda sıcaklık ve neme bağlı olarak uygulama yapılabilecek ortamlar yeşille belirlenmiştir. Sarı ile belirtilen aralıklarda yapılan uygulamalar ortam şartlarının düzenli olarak izlenmesi ile uygulamanın yapılması gereken durumlardır. Çelik yüzey sıcaklığı 100 C altında olmamalıdır. Ortamdaki nem oranı %40-%60 arası olursa optimum kuruma sürelerini verecektir.
 
Uygulama sırasında sıcaklık çiğlenme sıcaklığının 3oC üzerinde olmalıdır.Yüzeyde bulunan nem boyanın yüzeye yapışmasını engelleyecek ve boyanın yüzeyden akmasına sebep olacaktır. Yukarıdaki tabloda sıcaklık ve neme bağlı olarak uygulama yapılabilecek ortamlar  yeşille belirlenmiştir. Sarı ile belirtilen aralıklarda yapılan uygulamalar ortam şartlarının düzenli olarak izlenmesi ile uygulamanın yapılması gereken durumlardır.Nem alıcı veya ısıtıcı gibi cihazlar ortamı optimum şartlara getirmek için kullanılabilir. Gazlı bir ısıtıcı kullanılıyorsa, mutlaka ortam nemi kontrol edilmelidir. Çünkü gazlı ısıtıcılar ortam nemini arttıracaklardır. Bu durumda maksimum %85 nem oranının geçilmediğinin kontrolü önemlidir. Uygulama sıcaklığının azalması ve/veya  nemin artması kürlenme sürelerini uzatacaktır. Ortamda hava hareketi ve daha ince kat uygulaması kurumaya yardımcı olacaktır. Firetek Fp-12 tekrar kat uygulaması veya sonkat uygulaması  yapılmadan önce yeterince kürlenmelidir. Katlar arası yetersiz kuruma veya sonkata geçilmeden önce kuruma önceki uygulama katlarının yumuşamasına veya boyada dökülmelere sebep olabilir. 

Kat üstüne kat uygulamalarında yüzey sertliğinin 21o C’da min Shore D “50” olarak ölçülmesi gereklidir. Uygulama oranları, minimum kuru film kalınlıkları istenilen yangın geciktirici süreye, çeliğin cinsine ve yapıdaki bulunuş şekline göre değişir.  Uygulama kalınlıkları tablolar halinde uygulama başlamadan önce kuru film, bu kuru filmi sağlayacak yaş film kalınlıkları ve kaç kat atılarak istenilen kuru film kalınlığının elde edileceği tablolar halinde uygulamacıya verilmelidir. Boyaların takibi boya takip formuna yaş uygulama kalınlıkları not edilerek proje sonunda müteahhitte verilmelidir.Firetek FP12 yangın geciktirici boya yüksek katılı yapısı sayesinde akmadan kalın olarak atılabilir. Ancak, boyanın çok kalın olarak atılması portakal kabuğu görüntüsünün desenini daha derinleştirecektir. 

Optimum uygulama ve son kat yüzey kalitesi açısından yaş olarak her katta  500 mm – 700 mm boya uygulanması tavsiye olunur.Kalınlık ölçümü boya tam kuruduktan sonra yani Shore D “70” - “80” arasında sonkat boya uygulaması yapılmadan önce kalibreli bir boya kalınlık ölçer ile ölçülmelidir. En iyi uygulama havasız tabancalar ile yapılan uygulamalardır. Boyaya asla su ve solvent katılmamalıdır. Boya kovası ilk açıldığında yavaşça boyanın içeri- sine hava sokmadan karıştırılmalıdır. Doğrudan güneş ışığı almayan yerlerde saklanmalıdır.  Boyanın içeriğindeki katı maddenin çokluğundan dolayı fırça ve rulo ile yapılan uygulamalarda düz bir satıh elde etmek çok zordur. Rulo kullanılacaksa kısa ipli iç cephe rulosu kullanılabilir. Rulo ve fırça uygulamalarında her katta 250 mikron yaş uygulamadan daha fazlası yapılamaz. Sonkat uygulamasında yüzeyin biraz daha düzgün olabilmesi için bir mala yardımı ile düzeltilebilir. Çıkıntı yapmış noktalar bir boya kazıyıcısı veya zımpara yardımı ile alınabilir. Yüzeyin tam pürüzsüz istenmesi durumunda yüzey tamamen kuruduktan sonra 80-100 lük zımpara ile zımparalanabilir. Havasız tabanca ile uygulamalarda çelik profilin genişliğine bağlı olarak değişmesine rağmen 417, 419 HD başlıklar tavsiye edilir. Kullanılacak cihaz 3000 psi basınç sağlayabilen ve kesintisiz min 4,5 lt/dakika boya sağlayabilen bir cihaz olmalıdır. Sifon ağzında bir kalın filtre manifolda da 80100 mesh filtre kullanılabilir. 45 m – 75 m 3/8”’lik veya ½” hortum kullanılabilir.Boya tamiri hasar görmüş alan küçükse yüzeyden boya kaldırılır. Eğer sonkat boya uygulanmışsa tamir yapılacak alanın etrafındaki 1 cm kadar alandaki sonkat boya da zımpara ile kaldırılır. Bir mala veya bıçak gibi bir el aleti ile boşluk doldurulur.Eğer tamir yapılacak alan büyükse, bu alan metale kadar  temizlenir ve normal uygulama prosedürlerine göre uygulama yapılır.

Sprinkler ve diğer mekanik tesisat montajı için kullanılan klipsler genellikle küçük ve orta büyüklükteki olanlar korumasız bırakılır. Büyük bağlantı elemanları ise ısı transferini arttıracağı nedeniyle boyanarak korunma altına alınabilir. Burada müşavir firmanın mühendislerinin vereceği yorumlar önemlidir. Genellikle büyük kelepçeler çelik elemanla temas yüzey genişliği 10 cm.’den büyük kelepçeler olarak kabul edilir. Ancak burada da müşavir firmadan onay almak en doğru seçenektir. Uygulama sonrası kaynaklı birleşim yapılmış olan alanlarda hem tamir hem de yüzeye montajı yapılmış olan parçanın, bağlandığı anaçelik elemanın üzerinde bulunan yangın geciktirici boya kadar bir miktarının yüzeye uygulanması gerekmektedir. Kaynak yapılmadan önce, kaynak yapılacak alanın bozulmadıklarını garanti edebilmek için  bu alandaki boyanın kaynak öncesi kaldırılması gereklidir.
 
Civatalı birleşimlerin yapıldığı alanlarda cıvataya 2 cm kalana kadar uygulama yapılmaz ve bu alanlar boş bırakılır.3/4”’den daha büyük civatalar üstünde bağlı olduğu çelik elemanın boya kalınlığı ile aynı kalınlıkta boya atılarak korunur.  Bu tür bağlantılar hiçbir test prosedürünün parçası olmadığı için müşavir onayı alınmalıdır.

Kaynak işlemi bittikten sonra yüzey temizliği astar uygulaması yangın geciktirici boya uygulaması aynen prosedürlerdeki gibi tekrarlanmalıdır.

TANIM FP-12 binaların iç cephesinde çelik taşıyıcı üzerinde uygulanmak için tasarlanmış, dekoratif   ve   ince    görünümlü    yangın  geciktirici bir   kaplamadır. Yangın  sırasında  şişerek çeliğin ısınmasını geciktiren bir katman oluşturur. Son kat boyası ile çok geniş bir renk seçeneği sunmaktadır. 9.3 mm uygulamaya kadar izin verebilen formul BS476, GOST ve EN 13381’e göre test edilmiş ve 2 saate kadar dayanım  verebilmektedir. TEKNİK ÖZELLİKLER  
Vizkozite  : 9000 ± 500 Pa.s Yoğunluk  : 1,22 kg/lt Katı Madde  : %72 ± %3 pH   :  >7 Kuruma Süresi : 6 saat İnceltici  : Su Sertlik   : Shore D 60 Renkler  : Beyaz Ambalaj  : 25 Kg  

DEPOLAMA KARARLILIĞI  
 
Isısı +5 ile +30 °C olan mekânlarda açılmamış ambalajında min. 1 yıl bozulmaz.  

BOYA HAZIRLIĞI  
 
Boyayı kullanmadan önce mutlaka karıştırmalıyız. Açık ambalajlar kullanılmamalıdır ve tedarikçi ile temasa geçilmelidir. 

YÜZEY HAZIRLIĞI  

 
Uygulanacak yüzey mutlaka yağdan, kirden, eski boyalardan arındırmalıdır. Çatlaklar doldurulmalıdır. Boya kireçli yüzeylere kesinlikle yapışmaz,mutlaka kireçten arındırılmalıdır. Yüzey Hy-Tech Astarları ile astarlanmalıdır. Eğer özel bir uygulama yapılacaksa, uygulama yapılacak yüzeye göre doğru astar seçimi için lütfen danışınız. 

UYGULAMA SICAKLIĞI
 
Hava ve yüzey ısısının +5 ile +35°C arasında olmasına dikkat edilmelidir. 
 
UYGULAMA METODU 
 
Airless Tabanca, Boya Tabancası, Rulo Airless Tabanca, Rulo. Rulo uygulamalarında rulo geriye çekildiğinde yüzeye bırakılan boyayı toplayacağı için uygulama tek yöne doğru ve sürekli olarak gerçekleştirilmelidir.

UYGULAMA 
 
Astar olarak çelik yüzeylerde Firetek Epoksi  astar önerilmektedir. Başka kullanılmış astarlar varsa uygunluğu için danışınız. Astarın uygunluğu mutlaka test edilmelidir.Tek seferde önerilen max uygulama yaş film kalınlığı 1 mm’dir.  Çoklu kat uygulamalarında bir önceki katın min 50 Shore D değerine geldiği kontrol edilmelidir.  Saha şartlarına göre uygulama kalınlığı değişiklik gösterebilir. Sonkat boya tüm uygulamalarda gereklidir. 50-100 mm kalınlığında uygulanacaktır. 
 
KURUMA SÜRESİ  
 
20 derece ve %65 nem ortamı düşünüldüğünde, toz tutma kuruması 1 saat, dokunma kuruması 6 saat , 2. kat uygulama Shore D sertliği min 50 olduğunda yapılmalıdır.
SARFİYAT Çelik cinsine bağlı olarak hesaplanacaktır. Teorik :100 mm kalınlıkta 7,20 m2/lt

UYARILAR  
 
R 22 : Yutulduğunda sağlığa zararlıdır. S 2 : Çocukların ulaşabileceği yerlerden uzak tutunuz. S 3 / 7 : Kabı serin bir yerde ve ağzı sıkıca kapalı olarak muhafaza ediniz. S 24 / 25 : Göz ve cilt temasından kaçınınız. S 46 : Yutulması halinde hemen bir doktora başvurunuz, kabı veya etiketi gösteriniz.

TANIM 
 
2 Komponentli çinko fosfat içerikli poliamid epoksi reçine esaslı astardır. Yüzey te- mizliğinin iyi yapılamadığı durumlarda kullanılması tavsiye edilir. Shop primer olarak mekanik temizlik yapılmış çelik yüzeylerin depolanmasında, inşa sırasında korunması veya bakım esnasında astar amaçlı kullanılır.  Astar olarak üzerine uygulanacak boyaların yüzeye daha iyi yapışmasını sağlar.

TEKNİK ÖZELLİKLER  
 
Yoğunluk    : 1,24 kg/lt Katı
Madde      : %60 ± %3
Parlaklık    : Mat Kuruma Süresi  
Dokunma Kuruması   : 5 Dakika 
Tam Kuruma    : 3 Gün
İnceltici    : Tiner
Yapışma    : 1,5 MPa (ISO 4624)            
Class 0 (ISO 2409) Renkler    : Kırmızı
Ambalaj    : 20+5 Kg Kit  
 
DEPOLAMA KARARLILIĞI  
 
Isısı +5 ile +30 °C olan mekânlarda açılmamış ambalajında min. 1 yıl bozulmaz.  

BOYA HAZIRLIĞI  
 
Boyayı kullanmadan önce  mutlaka  karıştır- malıyız. Açık ambalajlar kullanılmamalıdır ve tedarikçi ile temasa geçilmelidir. Ağırlıkça 4:1 oranında karıştırılmalıdır. 

YÜZEY HAZIRLIĞI  

 
Yüzey kum raspası ile Sa 2½ mertebesinde  temizlenmelidir. Kum raspası yapılamadığı durumlarda yüzey mekanik olarak mümkün olduğunca iyi temizlemelidir. Uygulama yapılacak yüzeyler sağlam, temiz ve kuru olmalıdır. Hava ve yüzey ısısının +5 ile +35°C arasında   olmasına   dikkat  edilmelidir.  Havadaki   bağıl nem  %80’den fazla olmamalıdır.

TANIM

Yangın geciktirici boya üzerine uygulanan tek komponentli silikon alkid son kat boyasıdır. Çeşitli renklerde üretilebilir.

TEKNİK ÖZELLİKLER  
 
Katı Madde           : %46 Kuruma Süresi    
Dokunma Kuruma Süresi :15 Dakika
Tam Kuruma Süresi         :3 saat 
İnceltici           : Endüstriyel
Tiner Parlaklık           : 65 GU
Sarfiyat  : 50 mm
Kuru Film Kalınlığında      9,2 m2/lt (Teorik)     7,0 m2/lt (Pratik)
Renkler           : Katalog Renkleri
Ambalaj           : 20 Kg  

DEPOLAMA KARARLILIĞI  

 
Isısı +5 ile +30 °C olan mekânlarda açılmamış ambalajında min. 1 yıl bozulmaz.  
 
BOYA HAZIRLIĞI  
 
Boyayı kullanmadan önce mutlaka karıştırmalıyız. Açık  ambalajlar  kullanılmamalıdır ve tedarikçi ile temasa geçilmelidir. 

YÜZEY HAZIRLIĞI  
 
Uygulanacak yüzey mutlaka yağdan, kirden, eski boyalardan arındırılmalıdır. Sonkat uygulaması yapılmadan önce yangın geciktirici boyanın Shore D sertliği min 50 olmalıdır. Yangın boyası ile sonkat uygulaması arasında 21 oC’da min 24 saat ara olmalıdır. 

UYGULAMA METODU  

Airless Tabanca, Boya Tabancası, Rulo

UYGULAMA 
 
Uygulama, yüzey uygun olduğu ve yangın boyasının    yeterli   kürlenmeyi     sağladığı       durumlarda yapılabilir. Ürüne başka boya ve solvent ilave edilmemelidir. Boyanın 5oC derecenin altında  uygulanmamasına dikkat edilmelidir.Rulo uygulamasında    kısa tüylü,  solventli      boyaya     uygun rulo kullanınız. Aşırı uygulamalardan kaçınınız. Airless uygulamalarında, min 30:1 sıkıştırmalı, meme çıkış basıncı min. 2500 psi olmalıdır.  013-017 başlık tavsiye edilir. Filtre olarak  100 mesh filtre uygun olacaktır.

UYARILAR  

R 10 : Alevlenebilir. R 20/21/22 : Solunduğunda, deri ile temasta ve yutulduğunda sağlığa zararlıdır. S 2 : Çocukların ulaşabileceği yerlerden uzak tutunuz. S 3 / 7 : Kabı serin bir yerde ve ağzı sıkıca kapalı olarak muhafaza ediniz. S 24 / 25 : Göz ve cilt temasından kaçınınız. S 29 : Kanalizasyona atmayınız. S 46 : Yutulması halinde hemen bir doktora  başvurunuz, içmeyiniz.kabı veya etiketi  gösteriniz. S 16 : Tutuşturucu kaynaklardan uzak tutunuz. S 51 : Sadece iyi havalandırılan yerlerde  kullanınız. 

TEMİZLİK&GÜVENLİK 
 
Lütfen ambalaj üzerinde belirtilen uyarıları  dikkate alınız. İyi havalandırılan ortamlarda uygulama yapınız. Boya yapılan alanda doğrudan nefes almaktan ve uçucuları solumaktan kaçınınız. Gözle teması halinde hemen bol suyla yıkayınız ve en kısa sürede doktora görünün.  Herhangi bir temas halinde, bol sabun ile yıkayınız. 

HAVALİMANLARI VE ULAŞIM

• Balıkesir Kocaseyit Havalimanı
• Mardin Havalimanı
• Kars Havalimanı
• Sivas Havalimanı
• Esenboğa Havalimanı
• Atatürk Havalimanı
• HEAŞ Sabiha Gökçen Hangarları
• Esenboğa Devlet Hava Araçları Hangar Binaları
• Van Jandarma Genel Komutanlığı Hangar Binaları
• Sahil Güvenlik Komutanlığı Hangar Binaları (Mersin, Antalya, Çarşamba, Çanakkale)
• Kars Havalimanı İtfaiye Binası
• Mardin Havalimanı İtfaiye Binası
• TCDD Ankara Bölge Müdürlüğü Atölyeleri
• TCDD Bozöyük Gar Binası
• DLH Erzincan Helikopter Bakım Hangarı OTEL VE KONGRE BİNALARI, ALIŞVERİŞ MERKEZLERİ
• Bursa Hilton Hampton Hotel
• İstanbloom
• Trabzon Hilton
• Erbil Majidi Mall
• Urfa Sheraton
• Gloria Gold Verde
• Konya Bilim Merkezi
• Pixel34 Tiflis Alışveriş Merkezi
• Armada Alışveriş Merkezi
• Millenium Hotel Suleymaniye
• Selçuklu Kongre Merkezi
• Levent Loft Condominium
• Haydar Aliyev Kültür Merkezi

SANAYİ TESİSLERİ

• Perfetti Vivident Üretim Tesisleri
• Sumitomo Aramco PE Tesisleri , Rabigh
• Çimko Çimento
• Çumra Şeker Fabrikası
• BTC Boru Hattı BP İskenderun
• MKE Tesisleri Kırıkkale
• MKE Chaff Flare Tesisleri, Lalehan
• Goodyear Adapazarı Depoları
• Şişecam Fabrikası
• Sasa Fabrikası
• CMS Jant Fabrikası

DEVLET BİNALARI, HASTANELER, OKULLAR VE ÖZEL YAPILAR

• Milli Eğitim Bakanlığı, Ankara
• Savunma Sanayi Müsteşarlığı , Kirazlıdere
• Atılım Üniversitesi , İncek , Ankara
• Açı Eğitim Kurumları , İstanbul
• Bayındır Hastaneleri , Ankara
• Hacettepe Hastaneleri , Erişikin Çocuk ve Onkoloji Hastaneleri
• Marmaray Yangın Hatları Koruma İşi
• TBMM Milli Saraylar, Dolmabahçe Sarayı
• TBMM 1.Meclis
• HSBC Zincirlikuyu Genel Müdürlük Binası
• Yapı Kredi Özel Müşteriler Şubesi
• Antalya Andeva Hastanesi
• Ankara Arena Spor Salonu
• Libya Al-Fateh Üniversitesi